14 oktober 2026
Toe aan ander werk? Een carrièreswitch is een grote stap, zeker als je al een tijd werkt. Toch ben je zeker niet de enige die erover nadenkt. Uit onderzoek van Indeed (2019) blijkt dat een kwart van de Nederlanders een carrièreswitch overweegt. Een derde heeft er zelfs al eens een gemaakt. Ook leren naast je werk is heel gewoon. Volgens het CBS volgde in 2025 ongeveer een op de vier Nederlanders tussen 25 en 65 jaar in een willekeurige maand een opleiding of cursus. Maar hoe pak je dat aan als je niet opnieuw vier jaar wilt studeren? Voor een kantoorberoep is dat gelukkig ook niet nodig. Met een praktijkdiploma ben je meestal binnen een jaar klaar voor een nieuwe baan. Dat kan prima naast je werk.
In deze gids zetten we zeven veelgekozen diploma’s naast elkaar. Je leest welk diploma bij welk beroep hoort en wat je na je opleiding kunt verdienen.
De arbeidsmarkt is nog altijd krap. Volgens UWV waren in het eerste kwartaal van 2026 maar liefst 87 van de 93 beroepsgroepen krap of zeer krap. Ook voor kantoorberoepen zijn de kansen goed. De Nationale Beroepengids baseert zich op de spanningsindicator van UWV en schat de baankans voor salarisadministrateurs en medisch secretaresses als zeer goed in. Voor boekhouders is dat goed. Salarisadministrateur staat bovendien ook in 2026 op de UWV-lijst van kansrijke beroepen.
Wist je dat werkgevers in deze vakken vooral naar je diploma kijken? Je vooropleiding speelt een kleinere rol. In de financiële administratie en de loonadministratie is een praktijkdiploma dan ook een begrip.
Hieronder lees je per diploma voor welk beroep het bedoeld is en wat je ervoor moet doen.
Hoe lang je over een diploma doet, verschilt sterk per opleider. Dat hangt af van de lesvorm en van het lesrooster. Voor het PDB en het PDL ligt de studieduur bij thuisstudie meestal op zes tot negen maanden. Met live lessen kan het sneller, afhankelijk van hoe vaak je les hebt. Vraag daarom altijd naar het aantal lessen en de studiebelasting per week.
Het Praktijkdiploma Boekhouden is de meest bekende instap in de financiële administratie. Je leert kostprijzen berekenen en een financiële administratie voeren. Daarnaast komt financiering aan bod. Elk onderdeel sluit je af met een eigen examen bij een onafhankelijke exameninstelling. Bij de Associatie voor Examinering maak je die examens online in een toetscentrum, op elke werkdag van het jaar. Je hoeft dan niet te wachten op een vaste examenperiode. Leer je liever met een docent? Het Praktijkdiploma Boekhouden kun je ook klassikaal of live online volgen.
Smaakt dat naar meer? Dan is Moderne Bedrijfsadministratie de logische vervolgstap. Deze opleiding ligt op het niveau van een hbo associate degree. Je doet vier examens, waaronder belastingwetgeving.
In de loonadministratie zijn de diploma’s opgebouwd als een trap:
NIMA A legt de basis in marketing of online marketing. Het examen bestaat uit een schriftelijk deel dat je zelf inplant. Het mondelinge deel vindt plaats op vaste data. Voordat je examen doet, volg je eerst een opleiding bij een door NIMA erkende partner.
Bij de opleiding medisch secretaresse lopen de verschillen tussen opleiders het verst uiteen. Sommige opleiders vragen secretariële ervaring of een goede beheersing van de Office-programma’s. Ook het examen en het diploma verschillen. Vraag daarom altijd na welk diploma je precies krijgt en wie het afgeeft.
Hieronder krijg je een goede indruk van de bruto maandsalarissen bij 40 uur:
Met een eerste baan begin je meestal onder in de bandbreedte. Het diploma is vaak wel de voorwaarde om door te groeien.
Het diploma is hetzelfde, waar je de opleiding ook volgt. Het examen wordt namelijk onafhankelijk afgenomen. Het verschil zit in de manier waarop je leert en wat er in de prijs zit. Grofweg zijn er drie soorten aanbieders.
Je krijgt studieboeken en toegang tot een online leeromgeving. Je huiswerk lever je in bij een docent, die het van feedback voorziet. Vaste lestijden zijn er niet. Dit is de voordeligste route, maar je hebt wel veel zelfdiscipline nodig.
Je volgt les bij een docent, klassikaal of online. Dat gebeurt op vaste momenten, bijvoorbeeld ‘s avonds of op zaterdag. Bij sommige aanbieders kun je elke maand starten. Een voorbeeld is De Laat Kenniscentrum, dat live lessen in een kleine groep geeft met minder dan tien deelnemers.
Je volgt les op een vaste locatie. Grotere instituten hebben vaak leslocaties door het hele land en werken met vaste startdata. Vaak zijn de groepen hier groter.
Wat betaal je? Voor de twee meest gekozen diploma’s geldt de volgende indicatie:
De prijzen zijn de stand van oktober 2026 op de websites van de aanbieders.
Let bij het vergelijken goed op het examengeld. Soms zit het in de prijs, soms boek en betaal je het zelf bij de exameninstelling. Voor de drie PDB-examens gaat het om ongeveer 650 tot 700 euro. Een prijs zonder examens lijkt daardoor voordeliger dan hij is.
Misschien heb je wel eens van het STAP-budget gehoord. Daarmee kon je tot 1.000 euro per jaar aanvragen voor een opleiding. Die regeling is op 1 januari 2024 gestopt. De fiscale aftrek van scholingsuitgaven bestaat al sinds 2022 niet meer. Een landelijke opvolger voor individuen is er in oktober 2026 nog niet. Het kabinet verkent in een Kamerbrief van juli 2026 wel een individuele leerrekening. Bedragen en datums zijn nog niet bekend.
Ja. Voor het PDB en het PDL is geen vooropleiding vereist. Wel is het handig als je goed kunt rekenen. Reken daarnaast op ongeveer vier tot acht uur studie per week.
Dat verschilt per opleider en per lesvorm. Voor het PDB of PDL ben je in thuisstudie meestal zes tot negen maanden bezig. Met live lessen kan het sneller. Vraag bij je opleider naar het aantal lessen en de studiebelasting per week.
Voor een functie als boekhouder of salarisadministrateur vragen veel vacatures om het PDB of PDL. Werkervaring helpt natuurlijk, maar het diploma opent de deur.
BKL is de basis op mbo 3-niveau met twee examens. Het PDL gaat dieper. Het ligt op niveau 4 en bestaat uit drie examens. Werkgevers vragen voor een salarisadministrateur meestal om het PDL.
Zeker. Praktijkdiploma’s zijn juist bedoeld voor volwassenen die naast hun werk of gezin studeren. Er is geen leeftijdsgrens. Ook later in je loopbaan is een kantoorberoep goed in te stappen.
Dat hangt helemaal van jou af. Thuisstudie is voordeliger en flexibeler. Live les kost meer. Daar staat tegenover dat een docent en een vaste groep je helpen om je planning vol te houden.
Omscholen naar een kantoorberoep is goed te doen, ook naast je werk. Begin bij het beroep dat je aanspreekt. Doe hiervoor bijvoorbeeld een beroepskeuzetest. En kies daarna het diploma dat erbij hoort. Pas dan vergelijk je aanbieders. Kijk daarbij altijd naar de prijs inclusief examengeld en kies een lesvorm die bij jou past. Zo heb je binnen een jaar een praktijkdiploma op zak dat werkgevers kennen.
